PARAFIA • PROBOSZCZ • PARAFIANIN

▪ Parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na sposób stały w Kościele partykularnym, nad którą pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego, powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi. (Kan. 515 § 1. KPK)

▪ Z zasady ogólnej parafia powinna być terytorialna, a więc obejmująca wszystkich wiernych określonego terytorium. Gdzie jednak jest to wskazane, należy tworzyć parafie personalne, określone z racji obrządku, języka, narodowości wiernych jakiegoś terytorium, albo z innego jeszcze powodu. (Kan. 518 KPK)

▪ Proboszcz jest własnym pasterzem zleconej sobie parafii, podejmującym pasterską troskę o powierzoną mu wspólnotę pod władzą biskupa diecezjalnego. Powołany jest do uczestnictwa w posłudze Chrystusa, ażeby dla tejże wspólnoty wykonywał zadania nauczania, uświęcania i kierowania, przy współpracy także innych prezbiterów i diakonów oraz niosących pomoc wiernych świeckich, zgodnie z przepisami prawa. (Kan. 519 KPK)

+

Osobę nazywa się mieszkańcem w miejscu, gdzie posiada stałe zamieszkanie; przybyszem w miejscu, w którym ma zamieszkanie tymczasowe; podróżnym, jeśli znajduje się poza miejscem stałego lub tymczasowego zamieszkania, które nadal zatrzymuje; tułaczem, jeżeli nigdzie nie posiada stałego lub tymczasowego zamieszkania. (Kan. 100 KPK)

▪ Zamieszkanie stałe nabywa się takim przebywaniem na terytorium jakiejś parafii lub przynajmniej diecezji, które albo jest połączone z zamiarem pozostania tam na stałe, jeśli nic stamtąd nie odwoła, albo trwało przez pełnych pięć lat. (Kan. 102 § 1. KPK)

▪ Tymczasowe zamieszkanie nabywa się przez takie przebywanie na terenie jakiejś parafii lub przynajmniej diecezji, które albo jest połączone z zamiarem pozostania tam przynajmniej przez trzy miesiące, jeśli nic stamtąd nie odwoła, albo przedłużyło się rzeczywiście do trzech miesięcy. (Kan. 102 § 2. KPK)

▪ Stałe lub tymczasowe zamieszkanie na terenie parafii nazywa się parafialnym; na terenie diecezji – chociażby nie w parafii – diecezjalnym. (Kan. 102 § 3. KPK)

„Jeśli parafia nie żyje duchowym dynamizmem właściwym ewangelizacji, naraża się na ryzyko bycia strukturą skupiającą się na sobie i sklerotyczną, która proponuje doświadczenia pozbawione już ewangelicznego i misyjnego smaku, być może przeznaczone tylko dla małych grup. Odnowa ewangelizacji wymaga nowej uwagi i różnorodnych propozycji duszpasterskich, aby Słowo Boże i życie sakramentalne mogły dotrzeć do każdego w sposób odpowiadający jego sytuacji życiowej”.

„W celu dowartościowania całościowej działalności ewangelizacyjnej i skuteczniejszej opieki duszpasterskiej jest właściwym utworzenie wspólnych posług duszpasterskich w określonych obszarach (na przykład: katechezy, działalności charytatywnej, duszpasterstwa młodzieży lub rodziny) dla połączonych parafii, z udziałem wszystkich członków Ludu Bożego, duchownych, osób konsekrowanych i wiernych świeckich”.

● KOŚCIÓŁ LOKALNY • PARTYKULARNY

Stosowane wymiennie określenia „Kościół lokalny” i „Kościół partykularny” nie mają konkretnego, jednego znaczenia. Używa się ich zarówno jako nazwę Kościoła „krajowego” (ogólnie) jak i „diecezjalnego”. Zwyczajowo Kościołem partykularnym nazywa się diecezję, a Kościołem lokalnym parafię. Jednak można spotkać także przypadki, że diecezję określa się jako „Kościół lokalny” a wtedy parafia jest po prostu parafią.

Podział terytorialny Kościoła lokalnego (w kraju) na metropolie, diecezje, dekanaty i parafie wynika z potrzeby administracyjnego „uporządkowania”, lecz obecnie bardziej dotyczy przedstawicieli Kościoła hierarchicznego (osoby duchowne) niż wiernych. Mimo iż prawo (kan. 99-112 KPK) ściśle określa pozycję kanoniczną osób, tzn. kto i jakie warunki spełniając jest parafianinem, jaka parafia jest tzw. „własną” dla konkretnej osoby. Jednakże możliwość skorzystania z dobrodziejstwa m.in. substytucji, licencji bądź w niektórych przypadkach tylko uzyskania zgody „uchyla” granice parafii, a one w ogóle nie dotyczą praktyk religijnych. Albowiem każda osoba ma prawo do swobodnego dokonywania wyboru miejsca zaspokajania swoich potrzeb religijnych, zatem niekoniecznie zawsze to musi być kościół parafialny.