Pisarz widmo (ang. ghostwriter) to osoba będąca rzeczywistym autorem utworu (treści), która nie ujawnia swojej tożsamości oraz nie wlicza prac wykonanych jako ghostwriter do swojego portfolio. Polskie prawo autorskie nie daje możliwości przekazania innej osobie osobistych praw autorskich (wolno sprzedać lub przekazać nieodpłatnie tylko majątkowe prawa autorskie). Oznacza to, że utworu (artykułu, przemówienia, książki) w Polsce nie wolno publikować pod nazwiskiem zleceniodawcy, ponieważ osobiste prawa autorskie są niezbywalne. Jedyną możliwością jest przekazanie nieodpłatnie albo sprzedanie autorskich praw majątkowych do eksploatowania (produkowania, handlowania, emisji) danego utworu (np. tekstu). Tak stanowi prawo.

Częstą praktyką wśród ghostwriterów jest praca na hybrydowych umowach, łączących w sobie przekazanie pełnych praw autorskich majątkowych oraz praw zależnych(!), a także umowę o pełnej poufności, zwanej umową NDA. [ czytaj ] W taki sposób ghostwriter przekazuje pełnię praw majątkowych i gwarantuje zleceniodawcy, że nie wyda faktu współpracy – dopowiada wikipedia.

Czytaj również: Ghostwriting a prawo. Czym jest ghostwriting i jakie ma skutki prawne?

Jadnakże należy wiedzieć, że ghostwriter wyręcza zamawiającego w pracy twórczej nad utworem. Natomiast autorem widmo nie jest osoba zajmująca się redakcją i korektą tekstów, a więc przygotowaniem materiału, aby przybrał on możliwie najbardziej przystępną formę dla odbiorcy, przed jego publikacją np. na stronach internetowych.

Pomimo dotychczasowych wyjaśnień nadal nie wiadomo czym jest ghostwriting w świetle polskich przepisów, czyli jako to jest z prawem do autorstwa. Tłumaczy to Agnieszka Spychalska w sposób następujący:

Nie budzi wątpliwości, że prawo do autorstwa utworu jest jednym z najważniejszych osobistych praw autorskich twórcy. Prawo to jest niezbywalne. Nie można się go zrzec ani przenieść autorstwa na inną osobę.

W praktyce dość często dochodzi do ukrywania autorstwa lub współautorstwa dzieła. Dotyczy to na przykład książek celebrytów, ich pamiętników lub biografii. Dzieła te są sporządzane z pomocą lub przez osoby o większym doświadczeniu w pracy nad książką. Informacji tej nie znajdziemy jednak na okładce książki.
Co na to przepisy prawa? Czy można skonstruować skuteczną umowę, która ukryje autorstwo lub współautorstwo dzieła?

Zawarcie umowy przenoszącej autorstwo dzieła na inną osobę jest sprzeczne z przepisami ustawy. Taka umowa jest nieważna.

Jednakże w doktrynie i w praktyce stosuje się wyrażenie przez autora zgody na wskazanie innej osoby jako twórcy utworu. Zgoda autora na błędne przypisanie autorstwa wyłącza bezprawność takiego działania. W konsekwencji uniemożliwia to autorowi wystąpienie z roszczeniem o ochronę praw osobistych.

Rozporządzanie prawem osobistym nie jest możliwe. W praktyce dopuszcza się natomiast skuteczne zawieranie umów, w których autor zobowiązuje się do niewykonywania swoich praw osobistych. W świetle prawa zobowiązań oraz prawa autorskiego możliwe jest zobowiązanie się twórcy do nieujawnienia swojego autorstwa. Takie postanowienie może być jednak sprzeczne z przepisami innych ustaw, w tym regulujących nabywanie stopni i tytułów naukowych.

Czyżewscy – kancelaria adwokacka

Czytaj również: Autorskie prawa osobiste – o więzi twórcy z utworem

Reasumując – ghostwriting jest coraz bardziej popularny i niezbędny dla tych, którzy muszą cokolwiek napisać a tego nie potrafią zrobić. Jednakże zgodność tegp, co robi „pisarz widmo” z obowiązującymprzepisami prawa jest bardzo wątpliwa. I co najmniej prawem nieruregulowana. A z tego powodu każdy radzi sobie jak może – zwłaszcza, gdy musi… a nie potrafi napisać tekstu, ktorego powinien być autorem.

Wypada również wyjaśnić, że copywriting nie równa się ghostwritingowi. Są to dwa nie tylko odrębne, lecz także różniące się od siebie pojecią Autor-widmo pomimo, że oprócz umówionej zapłaty za jego pracę nie czerpie z tego tytułu żadnych majątkowych korzyści, nadal pozostaje autorem napisanego tekstu. Zatem współpraca  pomiędzy autorem-widomo a osobą, która ma wystąpić oficjalnie jako autor opiera się głównie na wzajemnym zaufaniu. Od ghostwritera wymaga się dochowania tajemnicy bez względu na wszystko.

Z treścią wyjaśnień zawartych w ostatnim akapicie wiąże się też wynagrodzenie autora-widmo, który nie czerpie żadnych korzyści materialnych z własnego utworu, nie otrzymuje żadnych tantiemów z racji wielokrotnego wykorzystania jego dzieła, a nawet napisanego przez niego tekstu nie może wpisać do swojego portfolio. Dlatego, gdy wraz z zaszczytem należnym mu za stworzenie wspanialego dzieła wszystko traci, rekompensuje to sobie jednorazowym honorarium, które z przedstawionych powodów nie jest niskie, ale zawsze powinno być rozsądne i adekwatne do wartości stworzonego utworu. Zatem też warto wiedzieć i zapamiętać, że pisanie wartościowych tekstów to swoista sztuka, czasochłonna i pracochłonna oraz wymagająca niemało zachodu a jeszcze więcej wysiłku. Niejednokrotnie tekst, który czyta się kilka minut tworzy się przez kilka, kilkanaście a nawet kilkadziesiąt godzin. Ponieważ napisany tekst to efekt końcowy pewnego procesu, którego zakres i złożoność zna tylko jego autor. 

 

● GHOSTWIRTING • ma miejsce wówczas, gdy ktoś wniósł istotny wkład w powstanie publikacji, bez ujawnienia swojego udziału jako jeden z autorów lub bez wymienienia jego roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji.

● GUEST AUTHORSHIP (honorary authorship) • ma miejsce wówczas, gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a pomimo to jest wskazany jako autor/współautor publikacji.

Close Menu

Zamówienie pakietu EXTRA


WYBIERAM PAKIET EXTRA - 900 PLN / ROK


Zamówienie pakietu PREMIUM


WYBIERAM PAKIET PREMIUM - 750 PLN / ROK


Zamówienie pakietu SUPER


WYBIERAM PAKIET SUPER - 600 PLN / ROK


Zamówienie pakietu STANDARD


WYBIERAM PAKIET STANDARD - 450 PLN / ROK


Zamówienie pakietu BASIC


WYBIERAM PAKIET BASIC - 300 PLN / ROK